اکرم ( ص ) و مخصوصا در خطب امیرالمؤمنین علی ( ع ) تعقیب و تفسیر شده‌ است ، گو اینکه سبک و اسلوب این مباحث با سبک و اسلوبی که متکلمین‌ اسلامی داشتند متفاوت است .

تحقیق یا تقلید

قرآن کریم ، ایمان را بر پایه تعقل وتفکر گذاشته است . قرآن همواره‌ می‌خواهد که مردم از اندیشه به ایمان برسند . قرآن در آنچه باید به آن‌ مؤمن و معتقد بود و آنرا شناخت " تعبد " را کافی نمی‌داند . علیهذا در اصول دین باید منطقا تحقیق کرد . مثلا اینکه خداوند وجود دارد و یکی است‌ مسأله‌ای است که منطقا باید به آن پی برد ، و همچنین اینکه حضرت محمد صلی الله علیه و آله پیامبر خدا است . این جهت باعث شد که علم اصول‌ دین از همان قرآن اول پایه گذاری شود . پیوستن اقوام و ملل مختلف به اسلام با یک سلسله افکار و اندیشه‌ها ، و همزیستی مسلمین با ارباب دیانات دیگر از قبیل یهودیان و مسیحیان و مجوسیان و صابئین ، و مجادلات مذهبی که میان مسلمین و آن فرقه‌ها رخ می‌داد ، و خصوصا پیدایش گروهی به نام " زنادقه " در جهان اسلام که به طور کلی‌ ضد دین بودند با توجه به آزادیی که خلفای عباسی ( در حدودی که با سیاست‌ برخورد نداشت ) داده بودند ، و پیدایش فلسفه در عالم اسلامی که به نوبه‌ خود شکوک و شبهاتی بر می‌انگیخت ، موجب شد که بیش از پیش ضرورت‌ تحقیق در مبانی ایمانی اسلامی و دفاع از آنها در میان مسلمین احساس شود و موجب ظهور متکلمان برجسته‌ای در قرنهای دوم و سوم و چهارم گردید .