عرفا تعمد دارند در مکتوم نگهداشتن مقاصد خود ، برخلاف صاحبان علوم و فنون دیگر . لهذا اصطلاحات عرفا ، علاوه بر جنبه اصطلاحی ، اندکی جنبه‌ معمائی دارد و باید " راز " معما را به دست آورد . گذشته از دو مطلب فوق ، امر سومی احیانا در کار است که کار را مشکلتر می‌کند ، و آن اینکه برخی عرفا لااقل آنها که عرفای " ملامتی " خوانده‌ می‌شوند برای اینکه در مراحل سیر و سلوک " تعینات " را درهم بشکنند و به جای " نام " و افتخار ، برای خود " ننگ " در میان مردم درست‌ کنند ، در گفتارهای خود تعمدی به " ریای معکوس " داشته‌اند . یعنی‌ برعکس ریاکاران که بد هستند و می‌خواهند خود را خوب بنمایند ، جو دارند و گندم می‌نمایانند ، آنها می‌خواهند بین خود و خدا خوب باشند ولی مردم‌ آنها را بد بدانند ، می‌خواهند گندم داشته باشند و جو بنمایانند ، تا به‌ این وسیله مجال هر گونه خودنمائی و خودپرستی از نفس گرفته شود . می‌گویند عرفای خراسان اکثر " ملامتی " بوده‌اند . برخی معتقدند که حافظ هم ملامتی است ، مفهوم " رندی " ة لا ابالیگری " ة قلندری " ة قلاشی‌ " و نظایر اینها همه به معنی بی‌اعتنائی به خلق است نه بی‌اعتنائی به‌ خالق . حافظ درباره تظاهر به موجبات بدنامی و نیک بودن در باطن ، زیاد سخن‌ گفته است ، مثلا : گر مرید راه عشقی فکر بدنامی مکن شیخ صنعان ، خرقه رهن خانه خمار داشت اشاره به داستان معروف شیخ صنعان است .