نمی‌خواهی یک قاعده عمومی باشد ، پس معلوم می‌شود که آن فرمان ، ناشی از یک تمایل شخصی است نه از احساس تکلیف .
معیار دیگر این است که : " چنان رفتار کن که گوئی انسانیت ( نوع انسان ) را خواه در شخص‌ خودت ، خواه در دیگری ، در هر مورد همچون غایت می‌انگاری ونه فقط به‌ عنوان وسیله " [١] .
نظریه کانت تا حد زیادی دقیق است . در عین حال حاوی جزئی از حقیقت‌ است نه تمام آن .
نظریه کانت تا آنجا که به وجود یک سلسله فرمانها و " باید " های‌ غیر مشروط و کانون الهام بخش این فرمانها مربوط است صحیح است ، ولی‌ نواقصی دارد که ذیلا توضیح می‌دهیم : الف . کانت کوشش کرده که رفتارهای اخلاقی را ناشی از هیچ میلی نداند . این مطلب نمی‌تواند درست باشد . جای این پرسش است که آیا انجام‌ دهنده تکلیف اخلاقی مایل به انجام تکلیف هست یا نه ؟ اگر مایل نیست‌ آیا از انجام ندادن هراس دارد یا نه ؟ و آیا ممکن است انسان فرمانی را اطاعت کند که نه مایل به اطاعت آن است و نه هراس از مخالفت آن دارد؟ ب . کانت مفهوم " خوبی " و " خیر " را از اخلاق حذف کرده است .
او کار اخلاقی را کاری نمی‌داند که به دلیل خوبی ذاتی و خیر ذاتیش انجام‌ یافته باشد ، بلکه کار اخلاقی را کاری می‌داند که تنها به دلیل احساس‌ تکلیف انجام یافته باشد . به تعبیر

[١] همان کتاب .