معمولا گفته می‌شود که این پنج اصل از اصول دینند و باقی همه از فروع دین‌ . قهرا اینجا این پرسش پیش می‌آید که اگر مقصود از اصول دین ، اصولی‌ است که ایمان و اعتقاد به آنها شرط مسلمان بودن است پس دو اصل بیشتر نیست یعنی توحید و نبوت . مفاد شهادتین همین دوتا است و بس . تازه‌ شهادت دوم مربوط است به نبوت خاصه ، یعنی نبوت حضرت خاتم النبیین .
نبوت عامه یعنی نبوت سایر انبیاء ، از محتوای شهادتین خارج است . و حال آنکه آنچه جزء اصول دین است و ایمان به آن لازم است ، نبوت همه‌ انبیاء است .
اگر مقصود از اصول دین اصولی است که از نظر اسلام جزء امور ایمانی و اعتقادی است نه امور عملی ، برخی امور دیگر نیز در خود امور ایمانی است‌ مانند ملائکه که در قرآن تصریح شده که به وجود ملائکه باید ایمان داشت [١] . به علاوه صفت عدل چه خصوصیتی دارد که تنها این صفت حق در حوزه امور ایمانی قرار گرفته است و سایر صفات حق از قبیل علم ، حیات ، قدرت ، سمیعیت ، بصیریت ، در خارج از حوزه ایمان قرار گرفته است ؟ اگر ایمان‌ به صفات خدا لازم است ، به همه صفات باید ایمان آورد ، و اگر لازم نیست‌ به هیچ صفت نباید ایمان داشت .
حقیقت این است که اصول پنجگانه فوق از آن جهت به این صورت انتخاب‌ شده که از طرفی معین اصولی باشد که از نظر اسلام باید به آنها ایمان و اعتقاد داشت ، و از طرف دیگر معرف و مشخص مکتب باشد . اصل توحید و اصل نبوت و اصل معاد سه اصلی است

[١] آمن الرسول بما انزل الیه من ربه و المؤمنون کل آمن بالله و

ملائکته و کتبه و رسله »بقره . ٢٨٥