از این اشخاص . درست مثل این است که شخصی را در کنار رودخانه یا لب‌ دریا ببینیم و آنگاه بیندیشیم که این شخص ظرف خویش را از کدام برکه پر کرده است ، در جستجوی برکه‌ای برای توجیه ظرف آب او باشیم و رودخانه یا دریا را ندیده بگیریم ! ابوذر جز اسلام از کدام منبع دیگری می‌توانسته است‌ الهام بگیرد ؟ ! کدام منبع به قدر اسلام می‌تواند الهامبخش ابوذرها برای‌ قیام در برابر جبارهایی مانند معاویه باشند ؟ ! عین آن جریان را در موضوع عرفان می‌بینیم . مستشرقین در جستجوی منبعی‌ غیر از اسلام هستند که الهام بخش معنویتهای عرفانی باشد و این دریای عظیم‌ را نادیده می‌گیرند . آیا می‌توانیم همه این منابع را اعم از قرآن و حدیث‌ و خطبه و احتجاج و دعا و سیره انکار کنیم برای آنکه فرضیه بعضی از مستشرقین و دنباله روهای شرقی آنها درست درآید ؟ ! خوشبختانه اخیرا افرادی مانند نیکولسون انگلیسی و ماسینیون فرانسوی که مطالعات وسیعی در عرفان اسلامی دارند و مورد قبول همه هستند صریحا اعتراف دارند که منبع‌ اصلی عرفان اسلامی قرآن و سنت است .
با نقل جمله‌هائی از نیکولسون این درس را پایان می‌دهیم . وی می‌گوید : " در قرآن می‌بینیم که می‌گوید : " خدا نور آسمانها و زمین است [١] او اولین و آخرین می‌باشد [٢] هیچ خدائی به غیر او نیست [٣] همه‌

[١] الله نور السموات و الارض ». [٢] هو الاول و الاخر ». [٣] لا اله الا هو ».