از اصطلاحات شایع عرفا ، اصطلاح حال و مقام است . آنچه بدون اختیار بر قلب عارف وارد می‌شود " حال " است ، و آنچه او آن را تحصیل و کسب‌ می‌کند " مقام " است . حال زود گذر است و مقام ، باقی . گفته‌اند احوال‌ مانند برق جهنده‌اند که زود خاموش می‌شوند . حافظ :

برقی از منزل لیلی بدرخشید سحر

وه که با خرمن مجنون دل افکار چه کرد

یکی پرسید از آن گمگشته فرزند

که ای روشن روان پیر خردمند

زمصرش بوی پیراهن شنیدی

چرا در چاه کنعانش ندیدی

بگفتا " حال " ما " برق " جهان است دمی پیدا و دیگر دم نهان‌ است

گهی بر طارم اعلی نشینیم

گهی تا پشت پای خود نبینیم

اگر درویش در " حالی " بماندی

سرودست از دو عالم برفشاندی