آشنایی با علوم اسلامی 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٤
سازد . بسیاری از خود عرفا نیز ملامتیگری را محکوم میکنند .
مقصود این است که روش ملامتگری که در میان بعضی از عرفا معمول بوده
سبب شده که آنها تعمد خاصی در ارائه ضد مقاصد و ضد منویات و ضد اهداف
خود داشته باشند ، و این کار فهم مقاصد آنها را مشکلتر میسازد .
ابوالقاسم قشیری که از پیشوایان اهل عرفان است در رساله " قشیریه ة
تصریح میکند که عرفا تعمد دارند در ابهامگوئی ، زیرا نمیخواهند افراد غیر
وارد از اطوار و حالات و مقاصد آنها آگاه شوند ، زیرا برای غیر وارد قابل
فهم و درک نیست [١] .
اصطلاحات عرفا نیز زیاد است . برخی مربوط است به عرفان نظری یعنی به
جهان بینی عرفانی و تفسیری که عرفان از هستی مینماید . این اصطلاحات ،
شبیه اصطلاحات فلاسفه است و مستحدث است . محی الدین عربی پدر همه یا
بیشتر این اصطلاحات است و فهم آنها هم بسیار دشوار است . از قبیل :
فیض اقدس ، فیض مقدس ، وجود منبسط حق مخلوق به ، حضرات خمس ، مقام
احدیث ، مقام و احدیت ، مقام غیب الغیوب و امثال اینها .
برخی دیگر مربوط است به عرفان عملی ، یعنی به مراحل سیر و سلوک
عرفانی . این اصطلاحات قهرا بیشتر مربوط به انسان است ، شبیه مفاهیم
روانشناسی یا اخلاقی است و در حقیقت نوعی خاص روانشناسی است ، آن هم
روانشناسی تجربی . به عقیده عرفا فلاسفه یا روانشناسان یا علمای دینشناسی
یا جامعه شناسان که عملا وارد این وادیها نشدهاند و این اطوار نفس را از
نزدیک مشاهده و
[١] رساله قشیریه ص . ٣٣