آشنایی با علوم اسلامی 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٦
که در کتب عربی از او به " دیوجانس " تعبیر میشود . این مکتب بیشتر
به نام او شهرت دارد . ولی دیوژن استادی دارد به نام " انتیس تنس ة
که شاگرد سقراط بوده است . میگویند :
" او تا پس از مرگ سقراط در محفل اشرافی شاگردان وی به سر میبرد ،
اما چون سالهای جوانی را پشت سرگذاشت دیگر جز خوبی صاف وساده ، هیچ
چیز را نمیپذیرفت ، با کارگران محشور شد و جامه آنان به تن کرد ، به
زبانی که مردم درس نخوانده نیز بفهمند در کوی و برزن به موعظه پرداخت ،
فلسفههای دقیق در نظرش بی ارزش بود ، بازگشت به طبیعت اعتقاد داشت و
در این اعتقاد افراط میکرد ، میگفت باید نه دولت وجود داشته باشد ، نه
مالکیت خصوصی ، نه زناشوئی ، نه دین . میگفت ترجیح میدهم مجنون باشم ،
عیاش نباشم " [١] .
دیوژن ، شاگرد انتیس تنس است . معتقد بود که از تمدن باید فرار کرد
و در حقیقت میخواست در شیوه و روش زندگی مانند حیوانات زندگی کند و
درباره او نوشتهاند که " بر آن شد که همچون سگ زندگی کند " [٢] .
لغت " کلبی " اولین بار بر او اطلاق شد .
فلسفه کلبیان ، براساس " شریعت نسبی " موجودات ، یعنی براساس
زیانبار بودن ، آنها برای انسان است . سعادت انسان را هر چه بیشتر در
رهائی و آزادی و استغنای انسان از متاع دنیا میدانستند . فضیلت را تنها
در یک چیز میدانستند و آن غنای نفس است ، ولی غنای نفس را در این
میدانستند که عملا هم انسان خود را از
[١] راسل ، تاریخ فلسفه غرب ، ج ١ ، ص . ٤٥٢ [٢] همان کتاب ، ص . ٤٥٣