آشنایی با علوم اسلامی 2
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص

آشنایی با علوم اسلامی 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٤

انسانی خود برسند . پس آنچه برای فرد خیر و کمال است ، برای جامعه و در حقیقت برای افراد دیگر سود و فائده است . خیر و کمال فردی مستلزم سود و نفع اجتماعی است .
ب : نظریه دوم که می‌توان ابراز داشت این است که راستی و درستی و عدالت و امثال اینها ، هر چند عام و مطلقند ، ولی خود آنها هدف نیستند . آنچه در مورد این گونه اندیشه‌های بشری هدف است ، خیر دیگران است ، خواه این هدف آگاهانه باشد یا غیر آگاهانه . انسان بدون آنکه خود خواسته‌ باشد یا آگاه باشد ، اجتماعی آفریده شده است . یعنی انسان دارای دو نوع‌ هدف است و به دو نوع کار تمایل ذاتی دارد و از دو نوع کار لذت می‌برد .
یکی کارهایی که او را به هدفها و سودها و کمالهای فردی خودش می‌رساند .
نوع دیگر کارهایی که نتیجه‌اش رسیدن افراد دیگر است به مقاصد و اهداف و نیازهای خودشان . پس انسان بالفطره به حسب ساختمان ذهنی و ساختمان‌ تمایلات و عواطف و احساسات خود ، هم در خدمت خود است و هم در خدمت‌ افراد دیگر . آنچه حکمت عملی نامیده می‌شود ، از نظر اینکه یک سلسله‌ بایدها برای وصول به یک سلسله مقصدها و هدفها است ، با سایر " باید ة ها و " نباید " ها فرقی ندارد ، فرقی که هست در ناحیه هدفها و مقصدهای‌ انسانی است . بعضی مقصدها و هدفها ، غایات کمالی خود فردند و بعضی دیگر غایات کمالی افراد دیگر [١] . آنجا که به افراد دیگر مربوط


[١] به عبارت بهتر ، متعلق بایدهای اخلاقی ، با متعلق سایر بایدها ، فی‌ حد ذاته فی نفسه تفاوتی ندارد . از این نظر مثلا فرقی میان خوردن و خدمت‌ نیست ، تفاوت در وجود لغیره و اضافی این افعال است که تا آنجا که به‌ خود مربوط می‌شود ، عادی است و آنجا که به غیر مربوط می‌شود ، عالی است . از یک نظر ، ملاک اخلاقی بودن ، برای غیر بودن است ، و از یک نظر ، ملاک اخلاقی بودن ، کلی بودن و برای انسان بودن است .