آشنایی با علوم اسلامی 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٧
است شریف فی حد ذاته نه به خاطر میل و طمع در چیزی یا ترس از چیزی . مقصود این است که عارف از نظر هدف " موحد " است ، تنها خدا را میخواهد و لکن او خدا را به واسطه نعمتهای دنیوی و یا اخرویش نمیخواهد ، زیرا اگر چنین باشد ، مطلوب بالذات او این نعمتها است و خدا مقدمه و وسیله است ، پس معبود و مطلوب حقیقی همان نعمتها هستند و در حقیقت معبود و مطلوب حقیقی نفس است زیرا آن نعمتها را برای ارضاء نفس میخواهد . عارف هر چه را بخواهد به خاطر خدا میخواهد . او اگر نعمتهای خدا را میخواهد از آن جهت میخواهد که آن نعمتها از ناحیه او است و عنایت او است ، کرامت و لطف او است . پس غیر عارف خدا را به خاطر نعمتهایش میخواهد و عارف نعمتهای خدا را به خاطر خدا میخواهد . اینجا پرسشی پیش میآید که اگر عارف خدا را برای چیزی نمیخواهد پس چرا او را عبادت میکند ؟ مگر نه این است که هر عبادتی برای منظوری است ؟ شیخ پاسخ میدهد که هدف عارف و انگیزه عارف بر عبادت یکی از دو چیز است . یکی شایستگی ذاتی معبود برای عبادت ، یعنی از آن جهت او را عبادت میکند که او شایسته عبادت است . نظیر اینکه انسان کمالی در شخص یا شیئی میبیند و او را مدح و ستایش میکند . اگر بپرسند که انگیزه تو از این ستایش چیست ؟ این ستایش برای تو چه فایدهای دارد ؟ میگوید : " من به طمع فایدهای از این شخص یا از این شیء ستایش نکردم ، فقط از آن جهت ستایشش کردم که او را به حق لایق ستایش دیدم " .