صدر الدین قونوی شاگرد و مرید محی الدین در کتاب " مفتاح الغیب ة فصل مشبعی در این زمینه بحث کرده است . تا آنجا که اطلاع داریم دو نفر از عرفا کتاب مستقل به این نام تألیف کرده‌اند . یکی عزیزالدین نسفی از عرفای نیمه دوم قرن هفتم ، و دیگر همین عبدالکریم جیلی ، و هر دو به این‌ نام چاپ شده است . جیلی در سال ٨٠٥ در ٣٨ سالگی در گذشته است . بر ما روشن نیست که عبدالکریم ، اهل جیل بغداد بوده یا اهل جیلان ( گیلان ) .

عرفای قرن نهم

الف . شاه نعمت الله ولی . این مرد نسب به علی علیه‌السلام می‌برد و از معاریف و مشاهیر عرفان و صوفیه است . سلسله نعمة الهی در عصر حاضر از معروفترین سلسله تصوف است . قبرش در ماهان کرمان مزار صوفیان است . گویند ٩٥ سال عمر کرد و در سال ٨٢٠ یا ٨٢٧ یا ٨٣٤ درگذشت . اکثر عمرش‌ در قرن هشتم گذشته و با حافظ شیرازی ملاقات داشته است . اشعار زیادی در عرفان از او باقی است . ب . صائن الدین علی ترکه اصفهانی . از محققین عرفا است . در عرفان‌ نظری محی الدینی ید طولا داشته است . کتاب " تمهید القواعد " وی که‌ اکنون در دست است و چاپ شده است دلیل تبحر او در عرفان است و مورد استفاده و استناد محققین بعد از وی است . ج . محمد بن حمزه فناری رومی . از علمای کشور عثمانی است . مردی جامع‌ بوده است و کتب زیاد تألیف کرده است . شهرت او به