راجع الى اختيار المكلف، (١) علما در اين كه پاها جزء اعضاى وضوست، اتفاق نظر دارند، ولى در نوع طهارت پاها اختلاف كرده اند. گروهى مى گويند طهارت پاها با شستن حاصل مى شود. اين گروه جمهور هستند. گروه ديگر مى گويند آنچه كه در طهارت پاها واجب شده است، مسح آنهاست. گروه ديگرى گفته اند كه طهارت پاها به هر دو روش (شستن و كشيدن دست) جايز است و به اختيار مكلف مى باشد.
همچنين " ابن قدامه " در " المغنى " مى گويد:
غسل الرجلين واجب في قول أكثر أهل العلم، شستن پاها از نظر اكثر علما واجب است.
او سپس از " على " و " ابن عباس " و " انس " و " شعبى " قول به مسح و از " ابن جرير " تخيير را نقل مى كند.
نيز " نووى " در " المجموع " مى گويد:
... حكى أصحابنا عن محمد بن جرير أنه مخير بين غسلهما و مسحهما وحكاه الخطابى عن الجبائى المعتزلى وأوجب بعض أهل الظاهر الغسل والمسح جميعا، اصحاب ما از " محمد بن جرير " حكايت كرده اند كه او قائل به تخيير بين شستن و مسح پاها بوده است. همين قول را " خطابى " از " جبايى " معتزلى حكايت كرده است. بعضى از اهل ظاهر نيز شستن و مسح را با هم واجب كرده اند.

١. ابن رشد، بداية المجتهد، طبع مصر، ج ١، كتاب الطهارة، كتاب الوضوء، الباب الثانى، المسألة العاشرة، ص ١٤.

(١٩١)