جعل عليه المسح و ما كان عليه المسح أهمل، (١) از " شعبى " نقل شده كه گفت: بر پاها فقط بايد مسح كشيد، آيا نمى بينى آن قسمت را كه بايد شستشو داد، مسح مى كنند و آن جايى را كه بايد مسح كنند، وا مى نهند.
عن عكرمة، قال:
ليس على الرجلين غسل، إنما فيهما المسح، (٢) از " عكرمه " روايت شده كه گفت: پا را نبايد شست، بلكه بر پاها بايد مسح كشيد.
و روايات متعدد ديگر.
خلاصه، در اين مورد روايات متعدده اى از رسول اكرم (صلى الله عليه وآله) " صحابه " و " تابعين " و " تابعين تابعين " نقل شده كه آنان مسح را واجب مى دانسته اند.
بنابر اين، با ظهور نزديك به صراحت قرآن كريم در لزوم مسح و همچنين روايات مؤيده كه عده اى از آنها صحيح است، آيا مى توان به وجوب غسل فتوا داد؟
اگر گفته شود كه آيه وضو به وسيلهء روايات، منسوخ شده است، در پاسخ گفته مى شود:
اولا: آيهء وضو در سوره ء المائده است و چنان كه پيش تر تذكر داديم، هم آيه وهم سوره ء مذكور در اواخر عمر مبارك پيامبر (صلى الله عليه وآله) نازل شده است و لذا احتمال نسخ در آن داده نمى شود.
ثانيا: اخبار مخالف چنان كه " فخر رازى " و ديگران گفته اند، اخبار

١. تفسير طبرى، جزء ٩، ص ٨٣.
٢. تفسير طبرى، جزء ٦، ص ٨٢.

(١٨٩)