منابع اجتهاد اكنون كه مفهوم اجتهاد روشن شد، نوبت به اين سؤال مى رسد كه منابع اجتهاد (به معناى عام) كدام است؟
تمام آنچه در كتاب هاى علم اصول به عنوان منبع اجتهاد مطرح شده است، از اين قرار است:
١ - كتاب الله، قرآن كريم.
٢ - سنت رسول اكرم (صلى الله عليه وآله) و سنت اهل بيت و سنت صحابه.
٣ - اجماع ٤ - عقل ٥ - قياس ٦ - استحسان ٧ - مصالح مرسله در ادامهء اين نوشتار به بررسى منابع فوق مى پردازيم و به طور فشرده، حجيت (١) يا عدم حجيت هر يك از آن ها را مورد دقت قرار مى دهيم تا

١. در اين جا مراد از حجت، يا قطع و يقين است كه حجيت آن ذاتى است و يا ظنى است كه شارع آن را معتبر دانسته است و اگر مكلف به مقتضاى آن عمل كند، مستحق مؤاخذه نيست، زيرا در اين صورت از دو حالت خارج نخواهد بود: يا اين كه از عهده تكليف بر آمده است و يا اين كه گر چه تكليف را انجام نداده و در حقيقت مرتكب خطا شده، ولى چون از راهى كه شارع نشان داده، مشى كرده است، معذور مى باشد. (ويراستار)

(١٠٨)