جابر : بنابراين بايد عقيده كسانى كه مى گويند : آفريده و آفريدگار يكى است ، [١] صحيح باشد؛ چون وقتى معتقد شديم كه خدا در همه چيز هست، بايد تصديق كنيم كه همه چيز حتى سنگ و آب و گياه ، خدايند .

.امام عليه السلام : چنين نيست و اشتباه مى كنى . خدا در سنگ و آب و گياه هست؛ ولى سنگ و آب و گياه ، خدا نيستند، همان طور كه روغن در چراغ هست؛ ولى چراغ، روغن نيست . اگر اين عقيده صحيح باشد ، بايد هر يك از موجودات اين جهان داراى قدرت خدايى باشند؛ چون خدا هستند . آيا هيچ يك از كسانى كه عقيده به «وحدت خالق و مخلوق» دارند و در نتيجه خود را خدا مى دانند، تا امروز توانسته اند كارى بكنند كه معلوم شود داراى صفات خدايى هستند ؟! اى جابر! بدان كه هر چند خداوند در همه جا و همه چيز هست ، اما آن امكنه و اشياء ، خدا نيستند و همه مخلوق خدايند، و اوست كه حركات را به وجود مى آورد و با ايجاد حركات ، سبب مى شود كه

[١] نظريّه وحدت وجود .