.امام عليه السلام : اگر چيزى را بگويم كه در خواب ديده اى و بر خلاف سراب ـ كه هيچ گونه اثر عينى ندارد ـ در تو اثر گذاشته باشد و از آن لذّت برده باشى ، سخنم را تصديق مى كنى ؟

طبيب : آرى .

.امام عليه السلام : تا به حال در خواب ، با زنى ناشناس يا شناس آميزش جنسى انجام داده اى تا اين كه محتلم شوى ؟

طبيب : آرى بى اندازه .

.امام عليه السلام : آيا به همان اندازه كه در بيدارى از آميزش جنسى لذّت مى برى، در خواب لذّت نمى برى، و به همان اندازه كه در بيدارى از تو منى خارج مى شود ، در خواب خارج نمى شود؟ اين معنا ادّعاى تو را در مورد تساوى خواب و سراب ، باطل مى كند .

طبيب : كسى كه در خواب محتلم مى شود ، در خواب ، همان چيزهايى را مى بيند كه در بيدارى به وسيله حواس ديده است .

.امام عليه السلام : اين سخن، نظريّه مرا تأييد مى كند؛ زيرا تو ناخودآگاه ، اعتراف كردى كه عقل پس از تعطيل شدن حواس ، مى تواند چيزهايى را درك كند. بنابراين چگونه شناخت عقل را ، در حالى كه حواسْ تعطيل نشده اند ، انكار مى كنى ؟

طبيب : فكر مى كردم نمى توانى مسئله «شناخت» را حل كنى و