.امام عليه السلام : من مى گويم : نه فقط جانوران و گياهانْ با شعور حيوانى و گياهى خود، خداوند را مى پرستند ، بلكه جمادات هم با شعور جمادى، خداپرستند [١] و اگر چنين نبود ، زندگى جمادى آنها مختل مى شد و ذرات جماد ، از هم مى پاشيدند . اين روشنايى كه مبدأ آن خورشيد است نيز خدا را مى پرستد؛ چون از قواعدى كه خداوند براى آن مقرّر كرده ، اطاعت مى نمايد، و اطاعتش آن قدر دقيق و منظم است كه از دو عامل متضاد به وجود مى آيد و هيچ يك از آن دو عامل روشنايى ندارد؛ ولى بعد از اين كه با هم بياميزند ، روشنايى به وجود مى آيد . [٢] اگر تنها به اندازه يك لحظه توجّه خداوند از اداره امور جهان به چيز ديگر معطوف شود، جهان و هر چه در آن است ، از بين خواهد رفت ، يعنى مبدّل به چيزهاى ديگر خواهد شد؛ زيرا هيچ چيز از بين رفتنى نيست . ولى توجّه خداوند هرگز از اداره امور دنيا به چيز ديگرى معطوف نمى شود؛ زيرا جهان بر اساس قواعد ثابت و هميشگى اداره مى شود. دانايى مطلق خداوند موجب گرديده كه هر قاعده اى كه براى اداره

[١] اشاره است به : «وَ إنْ مِن شَى ءٍ إلاّ يُسبِّح بِحَمدِه و لكنْ لاتَفقَهون تَسبيحَهم» (اسراء ، آيه ٤٤ ).[٢] مجلّه علم و زندگى نقل كرده كه : به وجود آمدن روشنايى در مرحله نهايى ، ناشى است از ادغام يك اتم از مادّه با يك اتم از ضدّ مادّه .( م )