مناظره و گفتگو در اسلام - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٣
.امام عليه السلام : شهر گردش كرده و خنده يا گريه نموده است ؟
طبيب : نمى توانم بگويم با كدام حس. اين كارها در حال خواب از حواس ساخته نيست؛ چون در حال خواب ، حواس مانند مرده مى شوند كه نه مى شنوند و نه مى بينند .
.امام عليه السلام : آيا پس از بيدار شدن ، آنچه را در خواب ديده اى ، كاملاً به ياد دارى و براى دوستان نقل مى كنى ؟
طبيب : آرى ، همين طور است؛ بلكه گاه مى شود واقعه اى را پيش از وقوع ، در خواب مى بينم و پيش از اين كه شب شود ، آن واقعه در خارج اتفاق مى افتد .
.امام عليه السلام : كدام حس سبب مى شود كه آنچه در خواب ديده اى ، در حافظه تو بماند تا پس از بيدارى يادت باشد ؟
طبيب : در اين امر، حس دخالتى ندارد .
.امام عليه السلام : باز هم اعتراف نمى كنى كه در حال خواب، روح ـ كه مركز عقل است ـ امور مذكور را درك مى كند؟
طبيب : آنچه در خواب مى بينم ، مانند سراب است. چگونه وقتى كسى از دور سراب را مى بيند ، آب مى پندارد ، ولى وقتى نزديك مى شود ، مى بيند چيزى نيست؛ خواب هم همين طور است .
.امام عليه السلام : چگونه آنچه را در خواب ديده اى (مانند : خوردن غذاى ترش و شيرين ، و سرور و غم)، به سراب تشبيه مى كنى؟
طبيب : چون همان طور كه وقتى به مكان سراب مى رسم، هيچ