مرزهاى توحيد و شرك در قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٦١ - فصل سوم

با توجّه به مطالب مذكور، روشن مى شود كه ماهيت و حقيقت عبادت از دو عنصر تشكيل شده است:

اول: عنصرى كه مربوط به جوارح و اعضاى بدن انسان است و نشانگرتعظيم و خشوع او مى باشد.

دوم: عنصرى كه مربوط به عقيده انسان خاضع نسبت به معبود است و اورا به گونه اى، خالق، ربّ يا زمامدار سرنوشت انسان ـ تمام يا جزيى از آن ـ مى داند.

ماهيت عبادت و پرستش به اين دو عنصر وابسته است و در صورت نبود يكى از آن دو، پرستش محقق نمى شود.

سئوالى كه اينجا مطرح است اينكه: اگر اعراب جاهلى، معتقد به ربوبيّت آلهه بوده اند، چرا قرآن به نقل از آنان، هدف از عبادت بت ها را تقرب و نزديكى به خداوند متعال معرفى مى كند؟

((اَلا ِللّهاِلدِّينُ الخالِصُ وَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ مانَعْبُدُهُمْ إلاّ لِيُقَرِّبُونِّا إلىَ اللّهِ زُلْفى إنّ اللّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِي ماهُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ إنَّ اللّهَ لايَهْدِى مَنْ هُوَ كاذِبٌ كَفّارٌ)).[١]

«آگاه باشيد! كه دين خالص از آن خداست و آنها كه غير خدا را اولياء خود قرار دادند، ]دليلشان اين بود كه:[اينها را نمى پرستيم مگر به خاطر اينكه ما را به خداوند نزديك كنند. خداوند روز قيامت ميان آنان در آنچه اختلاف داشتند داورى مى كند. خداوند آن كس را كه دروغگو و كفران كننده است هرگز هدايت نمى كند».