مرزهاى توحيد و شرك در قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٨٩ - پرسش و پاسخ
جهت كه تخصيص پذير نيست ناسازگار مى باشد. ناگزير بايد پذيرفت كه حديث اول ياجعلى است و از پيامبر صادر نشده است و يا اگر جعلى نيست، به صورت تحريف شده نقل شده است. دليل تحريف شدن آن، نقل هاى متفاوت اين حديث است. در روايتى ديگر آمده است:«انّما يسافر الى ثلاثة مساجد: مسجد الكعبه و مسجدى ومسجد ايلياء» در روايت سوّمى نيز آمده است:«تشدّ الرحال الى ثلاثة مساجد».[١]
بر طبق دو نقل اخير، به ويژه نقل سوم، هيچ منعى از مسافرت به اماكنى غيراز مساجد مذكور وجود ندارد و فقط مسلمانان را تشويق به سفر به مساجد سه گانه مى كند.
ثانياً: فرض كنيد نقل اوّل اين روايت درست باشد، اما مستثنى منه آن به قرينه مستثنى،«مسجد» است كه محذوف مى باشد. يعنى; معناى روايت اين است كه «براى هيچ مسجدى سفر نكنيد، مگر براى سه مسجد.» بر اين اساس در روايت از سفر به مسجدى غير از مساجد سه گانه نهى شده است و روايت از بيان حكم سفر به اماكن ديگرى كه مسجد نيستند ساكت است. يعنى;
[١] اين احاديث در صحيح مسلم: ٤/١٢٦ باب «لا تشدّ الرّحال» كتاب حج، و نيز سنن نسايى با شرح سيوطى ٢/٣٧ و ٣٨ آمده است. سبكى، گونه هاى ديگرى از اين حديث را آورده است كه دلالت آنها بر مقصود پرسشگر ضعيف تر از اين احاديث است. نگاه كنيد به شفاء السقام / ص ٩٨.