مرزهاى توحيد و شرك در قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١١٧ - سيره مسلمانان در ساختن مسجد بر قبور انسانهاى شايسته

توصيف اين عده در روايت به عنوان«بدترين مردمان»، از واقعيت و حقيقت عمل آنان پرده برمى دارد، زيرا تنها انسان مشرك متصف به شرار الناس يا بدترين انسان مى شود، گرچه در ظاهر از اهلكتاب محسوب شود. قرآن مى فرمايد:

((إنَّ شَرَّ الدَّوابِّ عِنْدَ اللّهِ الصُمُّ البُكْمُ الَّذِينَ لايَعْقِلُونَ)).[١]

«بدترين جنبندگان نزد خدا، افراد كر و لالى هستند كه انديشه نمى كنند».

((إنَّ شَرَّ الدَّوابِّ عِنْدَ اللّه الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ)).[٢]

«به يقين بدترين جنبندگان نزد خدا، كسانى هستند كه كافر شدند و ايمان نمى آورند».

اين توصيف، نشان مى دهد كه عمل آنان صرف ساختن مسجد بر روى قبر و خواندن نماز در آن و يا صرف نماز خواندن در كنار قبر نبوده، بلكه آلوده به نوعى شرك از قبيل: سجده كردن بر قبر يا براى شخص مدفون در قبر يا قبله قرار دادن قبر بوده است.

قرطبى مى گويد: «امامان مذاهب به نقل از ابى مرثد غنوى روايت كرده اند كه: «از پيامبر (صلى الله عليه وآله وسلم) شنيدم كه فرمود:«به طرف قبر نماز نخوانيد و روى آن ننشينيد» يعنى; قبرها را قبله قرار ندهيد تا به سمت آنها نماز بخوانيد يا روى آنها سجده كنيد. يهود و نصارى چنين كردند