مربّى نمونه(تفسير سوره لقمان) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٥٤ - اسرار نماز
بهداشتى آن فزون تر از آن است كه در اين جا بياوريم; از اين نظر، دانشمندان اسلام، نوشته هاى زيادى درباره آداب و وظايف نمازگزار، نوشته و گروهى گامى فراتر نهاده و درباره اسرار و رموز آن، كتاب هايى تأليف نموده اند. گاهى اين دو سنخ بحث به هم اشتباه مى شود. بحث پيرامون آداب و وظايف نمازگزار با بحث درباره اسرار و رموز نماز بسيار فرق دارد، چه بسا كتاب هايى به نام اسرار صلات و رموز نماز معروف شده، ولى در حقيقت، توضيح آداب نماز است، نه اسرار آن.
يكى از اساتيد بزرگ ما مى گفت: كتاب هاى اسرار صلات مرحوم شهيد ثانى و اسرار نماز مرحوم ملكى در حقيقت، بحث در آداب نمازند، نه در اسرار آن، سپس مى فرمود: نغزترين كتابى كه درباره اسرار نماز نوشته شده، نگارش گرانبهاى مرحوم قاضى سعيد قمى است.
ما اكنون به برخى از جنبه هاى معنوى و روحى و اجتماعى نماز اشاره مى نماييم و گرد مسائل و مطالب پيچيده و مشكل نمى گرديم، اميدواريم كه صاحبدلان ما را در اين قسمت معذور دارند.
قرآن يكى از اسرار نماز را ياد خدا مى داند، كه آن جا كه مى فرمايد: (أَقِمِ الصَّلوةَ لِذِكْرى)[١]; «نماز را براى ياد من به پا دار!»
جاى گفتگو نيست، ياد خدا بسيارى از فضايل را در انسان زنده مى كند. ريشه واقعى خيلى از روش هاى اخلاقى و تربيتى، ياد خداست، بلكه مى توان گفت: ضامن اجراى واقعى براى بسط عدالت و گسترش حق و حقيقت و اجتناب از هرگونه تجاوز به حقوق فرد و اجتماع، همان ايمان به
[١] طه(٢٠) آيه ١٤.