تربيت دينى فرزندان - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٨٠

به اين سبب كه بدن سالم، مركب راهوار ترقّى و تكامل روح است و در صورت فرسودگى يا نابودى بدن، روح از تكامل در اين دنيا بازمى‌ماند. بنابراين، ضرورت يافتن مسايل مادّى در راستاى زمينه‌سازى تكامل بعد معنوى معنا پيدا مى‌كند، و برنامه‌هاى عبادى اسلام، همچون نماز، روزه و ... براى پرورش و به كمال رساندن بعد معنوى انسان است.
ب- توجّه به بعد عقلانى و علمى‌ در نظام تربيتى اسلام، سعى بر آن است كه انسان به انديشيدن و فراگيرى علم و شكوفاكردن استعدادهاى نهفته خويش وادار شود، از اين رو، آيات و رواياتى كه با واژه‌هاى «تعقّل»، «تفكّر»، «تدبّر»، «تفقّه»، «تعلّم»، «شعور»، «اولى الالباب»، «حكمت» و ...
وارد شده از شماره بيرون است، و حتّى خداوند يكى از اهداف غايى نزول قرآن را وادار كردن مردم به تفكّر دانسته، فرموده است:
«وَ انْزَلْنا الَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ الَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ» «١» قرآن‌ تعليم و تربيت در اسلام (ج‌١) ٨٥ مسؤول دانستن انسان نسبت به اصلاح خود و ديگران ص : ٨٥ را بر تو نازل كرديم تا آنچه را براى مردم نازل شده است برايشان بيان كنى و شايد آنان انديشه كنند.
همچنين در كنار تزكيه و تربيت روحى، تلاوت كتاب و تعليم را بيان فرموده است:
«وَ يُزَكيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ» «٢» و تزكيه كند آنان را و كتاب و حكمت را به آنان تعليم دهد.
ج- توجّه به بعد عاطفى‌ تعليم و تربيت اسلامى بگونه‌اى بسيار ظريف و ماهرانه عواطف و احساسات فرد را مورد احترام قرار داده، گاهى تقويت و گاه تعديل كرده است. نگاهى به دستورات و مقرّرات اسلام پيرامون روابط زن و مرد، پدر و مادر و فرزند، اعضاى خانواده با يكديگر، انسان و حيوانات و ... نشان دهنده تأكيد اسلام بر بُعد عاطفى انسان در ميدان تعليم و تربيت است.