ولى دلهايشان سخت شد و شيطان، كارهايشان را در نظرشان آراست.
اين بيماريها تا آنجا حال دل را وخيم مى‌كند كه ديگر اميدى به بهبودى آن نخواهد بود و هرگز روى سعادت را نمى‌بيند، خداوند نيز پرونده چنين دلهايى را مختومه اعلام مى‌كرده، مى‌فرمايد:
«خَتَمَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ» «١» خداوند بر دلهايشان مُهر نهاد.
با اذعان به بيمارى دل و اينكه ممكن است آن بيمارى، مزمن و درمان‌ناپذير گردد، به برخى از آفتهاى قلب اشاره مى‌كنيم:
١- غفلت از ياد خدا: حضرت باقر عليه السلام فرمود:
«ايَّاكَ وَ الْغَفْلَةَ فَفيها تَكُونُ قَساوَةُ الْقَلْبِ» «٢» از غفلت بپرهيز كه در آن قساوت دل نهفته است.
٢- سخن بيهوده: رسول اكرم صلى اللّه عليه و آله فرمود:
«لا تُكْثِرُوا الْكَلامَ بِغَيْرِ ذِكْرِ اللَّهِ، فَانَّ كَثْرَةَ الْكَلامِ بِغَيْرِ ذِكْرِ اللَّهِ تَقْسُوا الْقَلْبَ» «٣» جز به ياد خدا، سخن فراوان نگوييد كه سخن زياد در غير ياد خدا دل را سنگ مى‌كند.
٣- گناه: امير مؤمنان عليه السلام فرمود:
«... ما قَسَتِ الْقُلُوبُ الّا لِكَثْرَةِ الذُّنُوبِ» «٤» دلها جز به سبب فراوانى گناه سخت نمى‌شود.
٤- آرزوهاى طولانى: امام على عليه السلام فرموده است:
«... لا يَطُولَنَّ عَلَيْكُمُ الْامَدُ فَتَقْسُوا قُلُوبُكُمْ ...» «٥»