تربيت دينى فرزندان - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٧٥
پاكيزه روزى داديم و بر بسيارى از مخلوقات خود برترى بخشيديم.
علّامه طباطبايى در تفسير آيه مزبور مىفرمايد:
مراد از آيه، بيان حال جنس بشر است، بدون توجّه به كرامتهاى خاصّ و فضايل روحى و معنوى كه به عدّهاى اختصاصداده، بنابراين، آيه مشركان، كافران و فاسقان را هم شاملمىشود. «١» «إِنى جاعِلٌ فِى الْأَرْضِ خَليفَةً» «٢» همانا من در روى زمين جانشينى قرار مىدهم.
نظير چنين آياتى گوياى آن است كه در ميان آفريدگان الهى، انسان از موقعيّت برترى برخوردار بوده و اساس خلقت او بر احترام، كرامت و عزّت نهاده شده است.
حضرت على (ع) در سخنى خرمندترين مردم را كسى مىداند كه كرامت خويش را حفظ كند و از پستى بپرهيزد.
«اعْقَلُ النَّاسِ ابْعَدُهُمْ عَنْ كُلِّ دَنِيَّةٍ» «٣» دورترين فرد از پستى، خردمندترين مردم است.
و در سخنى ديگر، كسى را مؤمن مىداند كه دلش از شائبه پستى و فرومايگى پاك باشد.
«الْمُؤْمِنُ مَنْ طَهَّرَ قَلْبَهُ مِنَ الدَّنِيَّةِ» «٤» و در وصيّت به امام حسن (ع) مىفرمايد:
«وَ اكْرِمْ نَفْسَكَ عَنْ كُلِّ دَنِيَّةٍ وَ انْ ساقَتْكَ الَى الرَّغائِبِ فَإِنَّكَ لَنْ تَعْتاضَ بِما تَبْذُلُ مِنْ نَفْسِكَ عِوَضاً» «٥» و نفس خويش را از هر زبونى و پستى گرامى بدار، هر چند تو را به نعمتهاى بىشمار رساند، زيرا هرگز برابر آنچه از نفس خويش صرف مىكنى، عوض نخواهى يافت.