است كه به برخى از آنها اشاره كرده، در پايان تعريف جامعى ارائه خواهيم داد.
پستالوزى دانشمند تعليم و تربيت سويسى مى‌گويد: «پرورش عبارت است از رشد طبيعى و تدريجى و هماهنگ همه نيروها و استعدادهاى آدمى.» «١» هربرت‌اسپنسر فيلسوف مشهورانگليسى گفته‌است: «تربيت عبارت‌است‌از آماده‌ساختن انسان براى آنكه بتواند يك زندگى كامل داشته باشد.» «٢» جولز سيمون فيلسوف و استاد فرانسوى، مى‌گويد: «تربيت طريقه‌اى است كه عقل به وسيله آن عقل ديگر و قلب، قلب ديگر مى‌شود.» «٣» استاد شهيد مطهرى (ره) مى‌گويد:
«تربيت عبارت است از پرورش دادن. يعنى استعدادهاى درونى‌اى را كه بالقوة در يك شى‌ء موجود است به فعليت درآوردن و پروردن.» «٤» برخى از دانشمندان تعريفهاى ديگرى از تربيت كرده‌اند، از جمله: «انتقال معلومات و مهارتها»، «تشكيل عادات و صفات معين در فرد»، «به فعليت رساندن قوا و استعدادهاى انسان»، «آماده‌كردن خودبراى زندگى دراجتماع معين»، «ايجاد محيط مساعدبراى‌ارضاى رغبتهاى فرد». «٥» گوناگونى تعريفهاى ياد شده، معلول اختلاف نظر در موضوع، روش و هدف تربيت، ويژگيهاى مربّى و متربّى و ... و اينكه چه مقدار از مسائل يادشده در مفهوم تربيت مورد نظر قرار گرفته، مى‌باشد.
با توجه به تعريفهاى مزبور و با ملاك قرار دادن تعريف شهيد مطهرى (ره) از تربيت، مى‌توان تعريفى را كه نسبت به تعريفهاى ديگر كاملتر و از روشنى و جامعيت بيشترى برخوردار باشد، اين گونه ارائه داد: «تربيت عبارت است از فراهم كردن زمينه‌ها و عوامل‌