نادانى را بشدّت مورد نكوهش قرار داده است. در آيه‌اى خطاب به پيامبراكرم صلى‌اللّه عليه و آله مى‌فرمايد:
«وَ قُلْ رَبِّ زِدْنى‌ عِلْماً» «١» بگو پروردگارا بر دانش من بيفزاى.
در جاى ديگر نيز علم را به عنوان ارزش، وجه تمايز دانايان و نادانان معرفى كرده و خطاب به آن حضرت مى‌فرمايد:
«قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذينَ لايَعْلَمُونَ» «٢» بگو، آيا آنهايى كه مى‌دانند با آنهايى كه نمى‌دانند برابرند.
سخنان گهربار پيشوايان اسلام درباره علم و نكوهش جهل، نشانگر ارزش ويژه‌اى است كه آن بزرگواران براى آگاهى و رشد فكرى انسان قائل بوده‌اند. رسول خدا (ص) با ارزشترين مردم را كسانى معرفى مى‌كند كه داراى علم بيشترى باشند:
«اكْثَرُ النَّاسَ قيمَةً اكْثَرُهُمْ عِلْماً وَ اقَلُّ النَّاسِ قيمَةً اقَلُّهُمْ عِلْماً» «٣» با ارزشترين مردم عالمترين آنها و كم ارزشترينشان كم علم‌ترين آنهاست.
امير مؤمنان صلوات الله عليه با اشاره به نجات‌بخش بودن علم مى‌فرمايد:
«الْعِلْمُ يُنْجيكَ، الْجَهْلُ يُرْديكَ» «٤» دانش تو را نجات مى‌دهد و نادانى تو را پست مى‌سازد.
در جاى ديگر مى‌فرمايد:
«وَ لا كَنْزَ انْفَعُ مِنَ الْعِلْمِ» «٥» گنجى پر سودتر از علم نيست.