تربيت دينى فرزندان - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٥٧
اثبات كرديم، ولى به خاطر اهميّت و محورى بودن انسان، در اينجا دو دليل ويژه بر هدفدارى حيات آدمى، از قرآن و برهان، اقامه مىكنيم:
١- دليل نقلى: آيات متعددى از قرآن مجيد، «هدفدار» بودن زندگى انسان را تبيين كرده است كه به عنوان نمونه به دو آيه اشاره مىكنيم:
«وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْانْسَ الّا لِيَعْبُدُونِ» «١» و جنّ و انس را جز براى پرستش خود، نيافريدم.
«افَحَسِبْتُمْ انَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ انَّكُمْ الَيْنا لاتُرْجَعُونَ» «٢» آيا پنداريد شما را بيهوده آفريدهايم و شما به سوى ما بازگردانده نمىشويد؟
هشام بن حكم مىگويد: شخص كافرى از حضرت صادق عليه السلام پرسيد: بااينكه خداوند نيازى به مردم ندارد و مجبور به خلقت آنها هم نيست، چرا آنها را آفريده است؟
امام پاسخ داد:
«خَلَقَهُمْ لِاظْهارِ حِكْمَتِهِ وَ انْفاذِ عِلْمِهِ وَ امْضاءِ تَدْبيرِهِ» «٣» آنان را آفريد تا حكمتش را نمايان سازد و دانشش را به جريان اندازد و برنامه خويش را عملى كند.
٢- دليل عقلى: هر انسان عاقلى با اندك تأملى در افكار و كردار خويش و ديگران، به آسانى درمىيابد كه كاويدنش براى يافتن، و رفتنش براى رسيدن، و حركتش به سوى مقصد است و به گفته شهيد مطهّرى:
«انسان در كارهاى عقلانى ومنطقى خود، هدف و غرضى دارد و در برابر هر «چرا» يك «براى» دارد و اگرانسان، كارى كهانجام دهد، در مقابلِ «چرا»، «براى» نداشتهباشد، آنكار، لغو و عبث و بيهوده وپوچ مىشود. حكمااثبات كردهاند عبث واقعى (كه كار انسان عارىاز هرگونه غرض و غايتى باشد) هيچ گاه از انسان صادر نمىشود و محال است كه صادر بشود » «٤»