از تعليم نيافتن و نادان ماندن است، زيرا جهالت ريشه همه بدبختيهاست». «١» كنفوسيوس، زندگى راحت را در پرتو علم دانسته، مى‌گويد: «كشورى كه افراد آن از علم و دانش بهره‌مند باشند، ديگر طعم گرسنگى را نچشيده، زندگى راحت و آسوده‌اى خواهند داشت». «٢» اسپينوزا، با تأكيد بر اينكه علم جويى پايه فضيلت است، مى‌گويد:
«كوشش براى كسب دانش، نخستين و يگانه پايه فضيلت است». «٣» آناتول فرانس، دانش را كليد حلّ مشكلات بشر معرفى كرده، مى‌گويد:
«علم و دانش كليدى است كه تمام دربها با آن باز مى‌شود». «٤» اهميت تعليم تعليم و تربيت در اسلام (ج‌١) ٣٧ اهميت تربيت از ديدگاه اسلام ص : ٣٥ و تعلّم در اسلام‌ در اسلام توجه ويژه‌اى به مسأله تعليم و تعلّم شده و در آيات و روايات متعددى مورد تأكيد قرار گرفته است. به عنوان نمونه؛ خداوند در نخستين آياتى كه بر رسول اكرم صلى الله عليه و آله نازل كرده است، از تعليم و مقام معلم بودن خود براى انسان سخن به ميان آورده، مى‌فرمايد:
«عَلَّمَ الْانْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ» «٥» [خداوند] به آدمى آنچه را كه نمى‌دانست بياموخت.
در فرهنگ اسلام از يك سو، فراگيرى علم براى مسلمانان- اعم از زن و مرد- واجب شمرده شده است و از سوى ديگر، براى آن حد و مرزى معين نشده است. بدين معنا كه دانش‌اندوزى تا دورترين نقاط جهان و واپسين روزهاى عمر آدمى، امرى لازم شناخته شده است. چنان كه رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد:
«اطْلُبُوا الْعِلْمَ مِنَ الْمَهْدِ الَى اللَّحْدِ» «٦»