خلاصه‌ قلب داراى دو معناست:
١- جسم صنوبرى شكل داخل بدن كه تنظيم جريان خون را به عهده دارد.
٢- نفس ناطقه انسانى كه از آن به روح و نفس نيز تعبير مى‌شود.
قلب به معناى دوم كه مركز عواطف و احساسات آدمى است كه اگر بطور صحيح تربيت نشود، دچار بيماريهاى خطرناكى مى‌گردد كه به كور دلى و از كارافتادگى آن مى‌انجامد.
نظام تربيتى اسلام توجه كافى نسبت به پرورش قلب اعمال كرده، آن را ظرف نزول قرآن مجيد مى‌داند و مشاهده آخرين درجه قرب الى اللّه را نيز كار قلب دانسته است.
همچنين واژه قلب بيش از ١٣٠ بار در قرآن تكرار شده و خداوند با يازده سوگند، رستگارى انسان را در گرو تزكيه آن دانسته است.
ديدگاه اسلام پيرامون تطهير قلب در دو محور كلّى: پيرايش آفتها و پرورش اسباب تزكيه بيان شده كه عمده‌ترين آفتها عبارت است از: غفلت از ياد خدا، سخن زياد، گناه فراوان، آرزوهاى طولانى، ثروت زياد، پرخورى و جدال و نزاع و برخى از اسباب تزكيه دل نيز عبارت است از: تقوا، ياد خدا، تلاوت قرآن و همنشينى با دانشمندان.
گفتنى است كه اسلام سه نوع تربيت (جسم، عقل و قلب) را بگونه‌اى هماهنگ درباره انسان اجرا مى‌كند و ميان قوا و استعدادهاى او تعادل ايجاد مى‌كند.
پرسش‌ ١- دو نوع قلب را تعريف كنيد.
٢- جايگاه تربيت قلب در اسلام را توضيح دهيد.
٣- دو محور كلى تربيت قلب را بنويسيد.
٤- چهار آفت قلب را نام ببريد.
٥- منظور از تربيت هماهنگ چيست؟