ولايت فقيه - كريمی، جعفر - الصفحة ٩٨

روشن است كه در اين حكومت‌ها جايى براى رأى و نظر مردم وجودندارد و آنچه اصل است زور و قدرت ديكتاتورى بوده، هدف حكومت تأمين منافع و مصالح قدرت حاكم است. از اين رو شايسته است آن را حكومت فرعونى خواند.
٢- حكومت مردم بر مردم، اين نوع حكومت بر اساس رأى و نظر اكثريت مردم بنا شده و هدف آن تأمين خواسته‌هاى مردم است، مانند حكومت‌هاى به اصطلاح دموكراسى كه امروز در دنيا رايج است و ملاك مصلحت و فساد، حق و باطل، خير وشرّ را خواست و نظر اكثريّت مردم مى‌دانند، دايره دخالت و تصرّف اين حكومت‌ها در محدوده تنظيم و تدبير كارهاى اجتماعى انسانهاست.
٣- حكومت الهى، اين نوع حكومت، نه حق حاكمى است كه با زور پيروزى به دست آورده، و نه حق مردمى است كه محكوم به رعايت قوانين آن هستند، بلكه حق خداوندى است كه پروردگار آدميان است. حوزه فعاليّت اين نوع حكومت، علاوه بر كارهاى اجتماعى مردم، شامل اخلاق و عقايد آنها نيز مى‌شود. يعنى هم در زمينه عقايد مردم برنامه ارائه مى‌كند و هم در مورد اخلاق و رفتار آنها.
در حكومت اسلامى، حق حاكميّت مختص خداوند است و همه پيروان اين مكتب، در يك رديف اند وهمگان موظف به رعايت قانون و فرمان الهى هستند و در همه امور، حاكميّت حاكم و ولىّ تعيين شده از سوى خدا را مى‌پذيرند.
بدين خاطر، در اين نوع حكومت، بر خلاف همه حكومت‌هاى رايج، بين حاكم كه پيامبر يا امام يا مجتهد عادل است، با افراد عادى جامعه- چه در شمول قانون يا فتوا نسبت به او و چه در جهت ولايت و رهبرى- فرقى نيست؛ يعنى حاكم و عموم ملّت به صور ولايت فقيه ١٠٤ فهرست منابع و مآخذ ت يكسان ملزم به رعايت احكام الهى و حكومتى‌اند. حضرت على عليه السلام فرمود:
«ايُّهَا النَّاسُ انّى‌ وَاللَّهِ ما احُثُّكُمْ عَلى‌ طاعَةٍ الَّا وَ اسْبِقُكُمْ الَيْها وَ لا انْهاكُمْ عَنْ مَعْصِيَةٍ الَّا وَ اتَناهى قَبْلَكُمْ عَنْها» «١» اى مردم! سوگند به خدا شما را به طاعتى برنمى‌انگيزم، مگر آنكه‌