ولايت فقيه - كريمی، جعفر - الصفحة ٤٢

و مقابله با تجاوز و نفوذ دشمنان بدون تشكيل حكومت اسلامى و تجهيز سپاه و تهيّه و تدارك امكانات نظامى و دفاعى و وجود فرماندهى لايق و عادل، ممكن نيست.
ج- احكام حقوقى و جزايى:
بخش بزرگى از فقه اسلام را احكام حقوقى و جزايى تشكيل مى‌دهد؛ از قبيل: احكام مربوط به قضاوت و رفع اختلاف بين نزاع كنندگان، احكام مربوط به اجراى حدود، قصاص و ديات و نيز بعضى از احكام ازدواج و طلاق كه همه موارد ياد شده و بسيارى ديگر، در زمره امورو شؤون حكومتى امام و ولىّ امر مسلمين است. و اجراى آنها بايد توسط حاكم اسلامى يا با نظارت او انجام گيرد. اين امر، نياز به دستگاه حكومتى و تشكلات قضايى منسجم و منظمى دارد تا به موارد لازم رسيدگى و نسبت به صدور حكم و اجراى آن اقدام كند.
د- احكام عبادى:
در مورد برخى از عبادات دستوراتى در متن احكام اسلام آمده كه نشانگر آن است كه اصل وجوب يا رسيدن به روح و حقيقت آنها بدون وجود حكومت اسلامى و حاكميت رهبر و امام عادل، تحقق نخواهد يافت. همانند حج كه نيز از عباداتى است داراى اهداف سياسى و اجتماعى بزرگ. و خداوند آن را وسيله قيام و قوام مردم دانسته است. «١» در اين زمينه احكام و دستوراتى وارد شده كه نشانه آن است كه حج از شؤون حكومت اسلامى بوده، تحقق اهداف بلند و روح و حقيقت آن در صورتى است كه زير نظر ولىّ امر مسلمين برگزار شود.
در پاره‌اى از روايات آمده است اگر مردم در رفتن به حج و زيارت خانه خدا سستى كنند و خانه خدا از زائر خالى شود، بر امام و رهبر مسلمانان لازم است كه مردم را به انجام اين فريضه الهى و رفتن به حج مجبور كندو اگر علت نرفتن به حج، فقر و عدم تمكّن مالى آنان است، از طريق بيت المال، وسائل سفر آنان را فراهم كرده، به مكّه معظّمه اعزام كند. «٢» همچنين از روايات ديگرى استفاده مى‌شود كه اعمال حج بايد زير نظر حاكم و ولىّ امر مسلمين انجام گيرد و كارهاى حج و حركت از مكّه به سوى عرفات و از آنجا به مشعر