ولايت فقيه - كريمی، جعفر - الصفحة ٦٦

حاكم اسلامى بايد با برخوردارى از قدرت جسمى، فكرى و معنوى، توانايى مديريّت صحيح جامعه اسلامى را داشته باشد و با جامع‌نگرى و علم به اصول سياست و مقتضيات زمان و شناخت توطئه‌ها و نيرنگهاى دشمنان بتواند امت اسلامى را خير و صلاح و عزّت و استقلال هدايت كند.
اميرالمؤمنين على عليه السلام در مقام خوددارى از بيعت با ابوبكر و اولويت خود براى احراز مقام خلافت و رهبرى مسلمانان فضايلى بيان كرده، مى‌فرمايد:
«انَا اوْلى‌ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله ... وَ اعْلَمُكُمْ بِعَواقِبِ الْامُورِ وَ اذْرَبُكُمْ لِساناً وَ اثْبَتُكُمْ جَنانًا» «١» من به رسول خدا سزاوارترم و به فرجام كارها آگاهتر از شمايم، زبانم تيزتر از شما و ثبات قلبيم بيش از شماست.
امام باقر عليه السلام از رسول خدا صلى الله عليه و آله چنين نقل كرده است:
هيچ كس صلاحيت امامت و رهبرى مسلمانان را ندارد، مگر آنكه داراى سه خصلت باشد: تقوايى كه او را از معصيت الهى بازدارد، حلمى كه در پرتو آن، غضب خود را كنترل كند و به رعيّت، مديريت و ولايت نيكويى داشته باشد بسان پدرى مهربان نس ولايت فقيه ٧٢ ٥ - تقوا و عدالت ص : ٧١ بت به فرزند خويش. «٢» ٣- حسن تدبير و مدريريت‌ تدبير صحيح و مديريت قوى، نشانه‌هايى دارد از جمله:
الف- زمان شناسى:
شناخت زمان، عنصر مؤثرى است كه مبانى فكرى و عملى مدير شايسته را استحكام مى‌بخشد و حصارى است كه آدمى را از اشتباهات فاحش و لغزش‌هاى بزرگ اجتماعى، باز مى‌دارد، امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد:
آن كه زمان خود را مى‌شناسد، ازلغزش‌هاى‌روزگار، درامان‌مى‌ماند. «٣»