ولايت فقيه - كريمی، جعفر - الصفحة ٤٣

و منى و سپس حركت به سوى مكّه و تعيين روز عرفه و عيد قربان، بايد زير نظر «اميرالحاج» كه نماينده حاكم و ولىّ امر مسلمين است، انجام گرفته و او همه جا حضور داشته باشد. «١» ٤- سيره عملى پيشوايان معصوم عليهم السلام‌ بر مبناى سيره پيامبر صلى الله عليه و آله و حضرت على عليه السلام اصل «تشكيل حكومت» جزو مجموعه برنامه‌هاى اسلام است، زيرا پيامبر صلى الله عليه و آله علاوه برابلاغ وحى و تبيين احكام، حكومت تشكيل داد و خود در رأس تشكيلات اجرايى مسلمانان قرار گرفت، فرماندار و والى به اطراف فرستاد. علاوه بر اينكه خود به قضاوت نشست، براى بخشها و شهرستانها، قاضى تعيين كرد، قرارداد و معاهده بست و جنگها را فرماندهى نمود. گذشته از اين، براى پس از خود نيز- طبق حديث غدير و دلايل ديگر- خليفه و زمامدار تعيين كرد. اين مطلب بر ضرورت استمرار حكومت در عصر پس از پيامبر صلى الله عليه و آله دلالت مى‌كند. در ضمن، هيچ يك از مسلمانان آن زمان در لزوم حكومت ترديدى نداشت و اختلاف آنان درباره شخص خليفه و شيوه انتخاب آن بود.
بنابراين، اصل ضرورت تشكيل حكومت و تعيين حاكم براى اداره جامعه اسلامى جزء سيره عملى پيامبر صلى الله عليه و آله و اميرالمؤمنين عليه السلام بوده است.