ولايت فقيه - كريمی، جعفر - الصفحة ٣٠

مسلمانان را حل و فصل كنند نام تعدادى از آنها در تاريخ آمده است. به علاوه رسم رسول خدا صلى الله عليه و آله اين بود كه هر سرزمينى را فتح مى‌كرد، فوراً حاكمى در آنجا تعيين مى‌كرد تا به اوضاع آشفته آنجا سامان بخشد. «١» ٥- نظارت بر امور اقتصادى:
حضرت پيامبر صلى الله عليه و آله در امور اقتصادى نظارت داشت در حدى كه نقل شده است كه گروهى به استقبال صاحبان جنس مى‌رفتند و در خارج از بازار معامله مى‌كردند. رسول خدا صلى الله عليه و آله به افرادى مأموريّت داد كه از اين عمل جلوگيرى كنند و نگذارند كسى به استقبال اجناس برود. «٢» در مواردى كه خود حضرت وقت كافى نداشت يا در شهر حاضر نبود افرادى را براى نظارت بر داد و ستد بازار بر مى‌گزيد. سعيد بن عاص در بازار مكه و عمر بن خطاب در بازار مدينه مأمور نظارت بودند. «٣» ٦- اشراف شخصى:
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در امور نظامى اشراف و در مواردى دخالت مستقيم داشت در نظم و انضباط و فرمانبردارى نيروها بسيار دقيق بود از بررسى طرحهاى جنگى و اعزام نيروهاى رزمى گرفته تا سازماندهى آنها و تنظيم صفوف مباشرت مى‌كرد. به خصوص پس از هجرت، نيروهاى زيادى به مناطق مختلف عربستان اعزام كرد و با مشركان به جنگ برخاست و با روم درگير شد و به منظور مرعوب ساختن دشمنان اسلام، به مانورهاى نظامى دست زد.
اگر پيامبر بر مردم ولايت نداشت و از سوى خداوند براى تشكيل حكومت اسلامى مأمور نبود هرگز در مسائل نظامى، دقيق و تا اين حدّ حسّاس نبود و دست به تحرّكات مهم سياسى و نظامى نمى‌زد. در حالى كه در مدت ده سال كه در مدينه اقامت داشت هشتاد و پنج عمليات دفاعى و جنگى را رهبرى كرد. «٤» ٧- دعوت جهانى:
توجه پيامبر به خارج از عربستان و دعوت پادشاهان كشورهاى‌