ولايت فقيه - كريمی، جعفر - الصفحة ٧١

رهبرى و نيابت از امام در عصر غيبت نيز مى‌توان استفاده نمود.
٥- تقوا و عدالت‌ در بحثهاى مربوط به نبوت و امامت اين نكته به اثبات رسيده كه پيامبر و امام، بايد از مقام «عصمت» برخوردار باشند. از آنجا كه در زمان غيبت امام دسترسى به «معصوم» ممكن نيست، حكومت اسلامى بايد به شخصى واگذار شود كه از بالاترين مرتبه صيانت نفس، مخالفت هوا و پيروى از امر مولا برخوردار باشد و اين همان شرط عدالت براى حاكم اسلامى است كه در تعريف آن چنين گفته‌اند:
عدالت، ملكه و حالت نفسانى است كه موجب تقوا و صيانت نفس مى‌شود، بطورى كه شخص عادل را از ارتكاب گناهان كبيره و اصرار بر گناهان صغيره، بازمى‌دارد و نيز مانع ارتكاب اعمالى مى‌شود كه از نظر عرفى بر بى‌مبالاتى و بى‌تفاوتى فرد، دلالت دارد. «١» شرط بودن عدالت براى رهبر و حاكم اسلامى، يكى از مسائل بديهى در نظر فقهاى شيعه و بسيارى از دانشمندان اهل سنت است كه علاوه بر آيات و روايات، عقل آدمى نيز بر ضرورت آن تأكيد دارد، زيرا سپردن زمام امور مسلمانان به دست شخصى كه توانايى خويشتن دارى در برابر گناه و ستم ندارد و ممكن است دست به هر كار زشت و ناپسندى بزند، از نظر عقل نيز مردود و محكوم است. قرآن كريم مى‌فرمايد:
١- «وَ اذِابْتَلى ابْراهيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَاتَمَّهُنَّ قالَ انّى‌ جاعِلُكَ لِلنَّاسَ اماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتى‌ قالَ لا يَنالُ عَهْدِى الظَّالِمينَ» «٢» و آن گاه كه ابراهيم را پروردگارش با كلماتى آزمايش كرد، پس ابراهيم آنها را به پايان رساند. پروردگارش گفت: من تو را براى مردم امام قرار دادم. (ابراهيم) گفت و از فرزندانم نيز؟ (پروردگارش) گفت: عهد من به ستمكاران نخواهد رسيد.