شرايط و ويژگى‌هاى ولىّ فقيه‌ ٤- فقاهت دينى‌ از ديگر شرايط حاكم اسلامى، برخوردارى از بينش دينى و آگاهى فراگير در علوم اسلامى است؛ بدين معنا كه علم و معرفت او به معارف دينى و امور سياسى، بايد زيربنايى و همراه با تحليل بنيادين باشد. به عبارت ديگر، بايد مجتهد و صاحب نظر باشد تا بتواند مسائل مختلف فقهى را به مقتضيات زمان و بر حسب نيازهاى عصر استنباط كند. زيرا اگر خود، صاحب نظر و فقيه جامع نباشد به ناچار بايد از مجتهدى ديگر تقليد كند و چنين كسى هر چند هوشمند، سياستمدار، مدير و زمان شناس باشد بايدمنتظرِ دريافت نظريات ديگرعالمان باشد و يا گاهى نتواند نظر اصحّ راتشخيص دهد.
افزون بر آيات قرآن و روايات اهل بيت عليهم السلام و عقل سليم نيز حكم مى‌كند كه آن كه علم و تدبيرش بيشتر است بر ديگران مقدم است. قرآن كريم مى‌فرمايد:
«قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذينَ لا يَعْلَمُونَ انَّما يَتَذَكَّرُ اولُوالالْبابِ» «١» بگو آيا آنان كه آگاهى دارند با آنان كه ناآگاهند برابرند؟ بدون شك تنها افراد خردمند، متذكر و متوجه مى‌شوند.
رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: