ولايت فقيه - كريمی، جعفر - الصفحة ٦٧

زمان شناسى يك شاخص روشن دارد كه با آن، مى‌توان ميزان معرفت اشخاص را نسبت به مسائل جارى بدست آورد و آن شگفت‌زدگى از حوادثى است كه رخ مى‌دهد، معنا كه اگر رخدادها او را شگفت‌زده و غافلگير نكرد، بلكه آن را همانند ديگر حوادث جارى تلقّى كرد، نشان مى دهد كه وى زمان‌شناس است چنان كه حضرت على عليه السلام مى‌فرمايد:
«اعْرَفُ النَّاسِ بِالزَّمانَ لا يَتَعَجَّبُ مِنْ احْداثِهِ» «١» كسى كه زمان [و مقتضيات آن‌] را بيشتر بشناسد از رويدادهاى آن شگفت زده نمى‌شود.
ب- اقدام سريع:
سستى و تنبلى در حركت‌هاى مثبت و سازنده زيان بخش و آفت زاست. شتاب و اقدام سريع و مناسب از نشانه‌هاى موفقيّت و از خصائل مطلوب و رغبت انگيز است بدين جهت است كه قرآن سرعت و سبقت در عمل خير را، توصيه مى‌كند و مى‌فرمايد: «... فَاسْتَبِقوُاالْخَيْراتِ» «٢» در نيكى‌ها سبقت جوييد؛ چرا كه «تعجيل بد است ليك در خير نكوست» حضرت على عليه السلام به اين دستور قرآن، تأكيد مى‌ورزد و ميان شتاب‌زدگى، سستى و كوتاهى مذموم، راه معتدلى برمى‌گزيند و انجام هر عمل را در وقت خاصّ خود توصيه مى‌كند و مى‌فرمايد:
«مِنَ الْخُرْقِ، الْمُعاجِلَة قَبْلَ الْامْكانِ وَ الْاناة بَعْدَ الْفُرْصَةِ» «٣» شتاب، پيش از آن كه امكانِ (عمل) فراهم آيد و سستى پس از آن كه فرصت پيش آيد (و به آسانى از دست برود) هر دو ابلهى است.
ج- دورانديشى و پيش‌بينى:
پيش بينى، دورانديشى و آماده‌گى پيشاپيش، در برنامه‌ريزى سازندگى، دفاع و ... از اصول اوّليّه مديريت صحيح است.
ارزش و اهميت عملى اين ويژگى در حدّى است كه در آفرينش حيوانات نيز تعبيه‌