ولايت فقيه - كريمی، جعفر - الصفحة ٥٧

روش تعيين حاكم اسلامى‌ پس از تبيين «امكان و ضرورت تشكيل حكومت اسلامى» به بررسى چگونگى تعيين حاكم اسلامى مى‌پردازيم كه آيا حكومت بر مسلمانان همانند نبوّت و امامت در اختيار خداست؟ يا اينكه مسلمانان مى‌توانند هر كسى را كه واجد شرايط يافتند به زعامت و رهبرى انتخاب كنند؟ به تعبير ديگر آيا حاكم و رهبر مسلمانان در عصر غيبت، انتصابى است يا انتخابى؟ در اين زمينه دو ديدگاه وجوددارد كه به طور فشرده مورد نقد و تحليل قرار مى‌دهيم:
الف- نظريه انتخابى‌ بنابراين ديدگاه، «امامت»، به مفهوم كلى و معناى اعمّ كه شامل ولايت فقيه نيز مى‌گردد، يا به وسيله نصب از مقام بالا منعقد مى‌گردد و يا به وسيله انتخاب مردم، البته راه دوم در طول راه اوّل و مقيّد و محدود به دو شرط مى‌باشد: يكى در صورت نبودن «نصّ» بر «نصب امام» و دوّم اينكه انتخاب رهبر با رعايت شرايط تعيين شده باشد. پس با وجود امام منصوب- چنانكه در مورد اميرالمؤمنين عليه السلام و ائمه معصومين عليهم السلام از فرزندان وى طبق اعتقاد ما اينگونه است- نوبت به انتخاب نمى‌رسد. و ديگران بر فرض انتخاب شدن، باز هم امام و رهبرى نمى‌شوند كه اطاعتشان بر مردم واجب باشد.
در زمان غيبت، از آن جهت كه امامت به مفهوم عام آن تعطيل نمى‌شود و اقامه دولت برحق اسلامى در هر عصر و زمان واجب است، اگر گفته شود كه فقهاى عادل واجد شرايط رهبرى، از سوى معصومين براى اين منصب به صورت بالفعل منصوب هستند و