ولايت فقيه - كريمی، جعفر - الصفحة ٣٩

ولايت در عصر غيبت‌ امت اسلامى، پس از گذشت دوران پربركت زندگى پيامبر صلى الله عليه و آله به جز دوران كوتاه حكومت حضرت على عليه السلام، از رهبرى سياسى امامان معصوم عليهم السلام و حكومت سياسى آنان محروم ماند. آن بزرگواران در مقام اعمال ولايت الهى و جانشينى پيامبر صلى الله عليه و آله به انجام ديگر ابعاد رسالت بزرگ خويش پرداختند و با تمام توان در حفظ احكام، بيان معارف دينى، نشر حقايق مكتب، مقابله با تحريف‌ها و بدعت‌ها، هدايت معنوى امّت و دفاع از كيان اسلام و مسلمانان كوشيدند و به عنوان الگوهاى زيباى اسلام و حجت‌هاى خدا بر خلق با گفتار، اخلاق و عمل خود، حافظ و بيانگر ا ولايت فقيه ٤٥ ولايت فقيه تداوم امامت‌ سلام در ابعاد مختلف آن بودند. آنان مظهر كامل علم، اخلاق، تقوا، زهد، عبادت، شجاعت و تمامى صفات نيك و كمالات انسانى بوده در سراسر عمر خود لحظه‌اى در دفاع از حق و مظلومان و مبارزه با ظالمان درنگ نكردند، تا آنجا كه با تحمّل زجر، تبعيد و زندان، سرانجام با شمشير يا با زهر به شهادت رسيدند. تا اين كه سرانجام عصر غيبت فرا رسيد. و آن به دو دوره غيبت صغرى‌ و كبرى‌ تقسيم مى‌شود.
الف- غيبت صغرى‌:
اين دوران پس از شهادت امام حسن عسگرى عليه السلام (در سال ٢٦٠ هجرى قمرى) آغاز و به مدّت هفتاد سال ادامه داشت. در اين مدت چهار نفر به نامهاى:
عثمان بن سعيد عَمروى، محمد بن عثمان بن سعيد عَمروى، حسين بن روح نوبختى و على بن محمد سَمُرى، يكى پس از ديگرى، به عنوان نايب خاص امام زمان (عج) پاسخگوى مشكلات و نيازهاى شيعه بوده‌اند. آنان افرادى دانشمند و مورد اعتماد آن‌