تاريخ و اصول روابط بين الملل - جمالی، حسین - الصفحة ٢٧٨
اين كنفرانس، براى نخستين بار، كشورهاى تازه استقلال يافته، خود را به عنوان يك واحد داراى آرمانهاى مشترك در كنار يكديگر يافتند و اصول پنجگانه معروف به «پانچ شيل» «١» را در اعلاميه مربوط به صلح و همكارى جهانى گنجاندند. نخستين كنفرانس رسمى جنبش عدم تعهد در سال ١٣٤٠ ه- ش/ ١٩٦١ در بلگراد گشايش يافت و اصول عدم تعهد به تدريج تبيين گرديد. «٢» زمينههايى كه بستر شكل گيرى اين نهضت را فراهم كرد، عبارت بود از: شكل گيرى نظام دو قطبى، برقرارى سيستم موازنه جديد قدرت، اوج گيرى جنگ سرد در سياست بينالمللى و تأسيس كشورهاى نو استقلال و تازه از يوغ استعمار رها شده. در اين شرايط كه دولتهاى جهان ناچار بودند به يكى از دو بلوك غرب يا شرق بپيوندند، كشورهاى آفريقايى- آسيايى با تشكيل جنبش غير متعهدها، سياست و الگوى نوينى را در پيش گرفتند.
اصول حاكم بر عدم تعهد: استراتژى عدم تعهد، بيش از همه، متأثر از اصول موسوم به «پانچ شيل» است؛ ابتدا در موافقتنامه چين و هند بر سر مسأله تبت (در سال ١٩٥٤/ ١٣٣٣ ه- ش) اين اصول به شرح زير مورد توافق قرار گرفته بود.
١- احترام متقابل به تماميت ارضى و حاكميت كشورها ٢- عدم دخالت دولتها در امور داخلى يكديگر ٣- همزيستى مسالمتآميز ٤- عدم تجاوز به يكديگر ٥- برابرى و منافع متقابل (مساوات كشورها) «٣» اصولى كه، طى كنفرانسهاى متعدد اين جنبش به عنوان استراتژى عدم تعهد معروف شده چنين است:
١- احترام به حاكميت و تماميت ارضى كشورها.
٢- كاهش تشنجات و تضادهاى موجود در روابط بينالمللى ناشى از تقسيم جهان به