جهاد در قرآن

جهاد در قرآن - فرازی حیدری - الصفحة ٨٦

ويژگى‌هاى فرمانبران‌ رزمندگان تحت امر فرماندهان- علاوه بر دارابودن ويژگى‌هاى عمومى- وظايفى نيز نسبت به فرماندهان خود بر عهده دارند كه ايفاى آن وظايف مستلزم داشتن ويژگى‌هاى خاصى است. در اين جا به تعدادى از آن ويژگى‌ها اشاره مى‌كنيم:
١- اطاعت و فرمانبرى: از آن جا كه در جبهه اسلام، فرماندهى كل در اختيار پيامبر صلى الله عليه و آله يا امام معصوم عليه السلام يا نائبان خاص يا عام ايشان مى‌باشد، همه نيروهاى تحت امر، اطاعت و فرمانبرى از فرمانده را وظيفه شرعى خود دانسته و بدين سبب هيچ گونه كوتاهى روا نمى‌دارند. اينان اطاعت از فرماندهان را عبادت محسوب مى‌كنند و به همين دليل در فرمانبرى بيشتر از هم سبقت مى‌گيرند.
قرآن مجيد، اطاعت از فرماندهى را از خصوصيات مؤمنان واقعى دانسته مى‌فرمايد:
«انَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذينَ امَنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ اذا كانُوا مَعَهُ عَلى‌ امْرٍ جامِعٍ لَمْ يَذْهَبُوا حَتَّى يَسْتَأْذِنُوهُ ...» «١» مؤمنان واقعى كسانى هستند كه به خدا و رسولش ايمان آورده‌اند و هنگامى كه در كار مهّمى با او باشند، بى اجازه او جايى نمى‌روند.
اين آيه شريفه درباره جنگ نازل شده و منظور از «امر جامع» نيز جبهه و جنگ است. «٢» مؤمنان خالص در صدر اسلام به اين ويژگى آراسته شده و اطاعت بى قيد و شرط خود را نسبت به پيامبر صلى الله عليه و آله ابراز مى‌كردند. سعد بن معاذ پس از نظرخواهى پيامبر صلى الله عليه و آله از اصحاب در مورد رويارويى با كفار در جنگ بدر، عرضه داشت: «اى پيامبر خدا، قسم به خدايى كه تو را مبعوث نموده است، اگر به دريا وارد شوى ما نيز به همراه تو به آن‌