جهاد در قرآن - فرازی حیدری - الصفحة ٤٨
«جاهِدِ الْكُفَّارَ وَ الْمُنافِقينَ وَ اغْلُظْ عَلَيْهِمْ» با كفار و منافقان جهاد كن و بر آنان سخت بگير! علامه طباطبايى ذيل آيه مزبور مىفرمايد:
جهاد با منافقان به معناى قتال نيست، بلكه به معناى نثار نهايت كوشش و توان در مقابله با آنان از راههاى مناسب است؛ بدين معنا كه در صورت مصلحت از آنان كناره گيرد، معاشرت و همنشينى با آنان را ترك كند و يا آنان را نصيحت كند، يا اخراج و تبعيدشان كند و يا به برخوردهاى ديگرى كه مصلحت اقتضا دارد، روآورد. «١» منافقان هميشه بيشترين ضربهها را به مسلمانان زده با توطئههاى گوناگون خويش آب به آسياب دشمن خارجى ريختهاند. مؤمنان بايد منافق شناس بوده و حيلههاى آنان را شناخته با اقدامهاى متناسب و به موقع رشتههاى آنان را پنبه كنند و اميدشان را به يأس مبدّل ساخته تا دست از نفاق برداشته ايمان آورند و يا به طور علنى در صف مخالفان و كافران جاى بگيرند.
٢- شورشيان: كسانى كه در جامعه اسلامى، عليه امام و حاكم عادل به توطئه چينى بپردازند و يا اقدام مسلّحانه كنند. در فقه اسلامى چنين كسانى را «باغى» مىخوانند. «٢» البته تا زمانى كه آنها اقدام مسلّحانه نكردهاند، بايد با استدلال و كلام متين و قوى به مبارزه با آنان شتافت و هرگاه دست به اسلحه بردند، بايد عليه آنان جنگيد و آنان را سركوب كرد.
خوارج گروه شورشى عليه امام عادل بودند كه در صفين از امام على عليه السلام جدا شدند و به صف مخالفان امام پيوستند. تا زمانى كه اين گروه شورشى دست به اسلحه نبرده بودند، امام عليه السلام با آنان مدارا كرد و وقتى متوسل به سلاح شدند، امام عليه السلام نيز آنان را سركوب كرد.
٣- مجرمان و مفسدان: كسانى كه در جامعه اسلامى پردهدرى كرده و به طور علنى