از جمله كسانى كه در قرآن و روايات، دشمن خدا و مسلمانان شمرده شده‌اند افراد زير مى‌باشند:
١- كسانى كه با دشمنان اسلام دوستى صميمى دارند؛ در ادامه بحث خواهد آمد كه يهود و نصارا به خاطر حسادت، تكبّر و تعصّب به دشمنى با مسلمانان برخاسته‌اند و جبهه دشمنان خارجى را تشكيل داده‌اند. هر كسى از مسلمانان كه با اين دشمنان دوست باشد، از آنها شده و دشمن بقيه مسلمانان به شمار مى‌رود:
«يا ايُّهَا الَّذينَ امَنوُا لا تَتَّخِذوُا الْيَهوُدَ وَ النَّصارى‌ اوْلِياءَ بَعْضُهُمْ اوْلِياءُ بَعْضٍ‌وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَانَّهُ مِنْهُمْ» «١» اى مؤمنان از يهود و نصارى ولىّ، سرپرست و دوست صميمى نگيريد، آنها اولياى يكديگرند و هر كس ولايت آنها را بپذيرد، از آنهاست.
امام على عليه السلام فرمود:
دشمنان تو سه نفرند: آن كس كه دشمن توست، آن كه دوست دشمن توست و آن كه دشمنِ دوست توست. «٢» امام صادق عليه السلام فرمود:
دوستِ دشمن خدا، دشمن خداست. «٣» ٢- كسانى كه از روش و فرهنگ دشمن پيروى مى‌كنند و مبلّغ فرهنگ آنها مى‌باشند؛ امام على عليه السلام فرمود: خداوند به يكى از پيامبرانش وحى كرد كه به قومت بگو:
«لا يَلْبِسوُا لِباسَ اعْدائى‌ وَ لا يَطْعَموُا مَطاعِمَ اعْدائى‌ وَ لا يَتَشَكَّلوُا مَشاكِلَ‌اعْدائى‌ فَيَكوُنُوا اعْدائى‌ كَما هُمْ اعْدائى‌» «٤»