«براى نفقه، ميزان مشخصى در شرع معين نشده، بلكه معيار ثابت در آن برآوردن نيازهاى طبيعى همسر است چه در غذا، چه در لباس و ...» «١» و همچنين در مورد نفقه افراد وابسته و نزديك‌ترين كسان يك شخص مى‌نويسد:
«در نفقه نزديكان، اندازه معينى نيست، بلكه مقدار كفايت از نان، خورشت، پوشش و مسكن واجب است با ملاحظه حال و شأن، زمان و مكان برحسب آنچه در نفقه همسر گفتيم» «٢» ٢- رعايت اعتدال و حد متوسط، دومين الگو براى مصرف است. يعنى مصرف‌كننده بايد از اسراف و تبذير پرهيز و در به كاربردن مواد لازم از حدود متعارف و موازين عقلى و شرعى خارج نشود و بيش از اشباع نيازهاى خود مصرف نكند. قرآن در اين مورد تأكيد زيادى دارد:
«كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لاتُسْرِفُوا انَّهُ لايُحِبُّ الْمُسْرِفينَ» بخوريد و بياشاميد و زياده‌روى نكنيد. به يقين او (خدا) اسراف كنندگان را دوست نمى‌دارد.
حدّ متوسط، آن چيزى است كه در عرف، «متوسط» ناميده مى‌شود. «زيرا ملاك در شناخت مفاهيم لُغوى مصاديق عرفى آنهاست و حد متوسط در مصرف مال، در عُرف، به اندازه احتياج و متناسب حال و شأن افراد است. هر مصرفى كه اين‌گونه نباشد اسراف است، يعنى يا خارج از مورد باشد يا اصل مصرف به مورد باشد، ولى مناسب و لايق به شأن آن شخص نباشد» «٣» و گرنه نوعى تبذير است. بسان بذر افشاندن كشاورز در زمين شوره‌زار و عملى است شيطانى و شيطان‌پسند، چنانكه قرآن مى‌فرمايد:
«... وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيراً* إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كَانُوا إِخْوَانَ الشَّيَاطِينِ» «٤» و هرگز اسراف و تبذير مكن، چرا كه تبذيركنندگان برادران شياطينند.
٣- حلال و مشروع: سومين اصل كه در صرف مال بايد رعايت كرد، حلال و مشروع‌