شأن نزول آيه‌ جمعى از ثروتمندان مستكبر و اشراف به حضور پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله رسيدند و گفتند:
اگر تو در صدر مجلس بنشينى و افرادى همچون سلمان، ابوذر، صهيب و ... را كه جامه خشن و پشمينه بر تن دارند، از خود دور سازى و محفل تو مناسب اشراف و مرفهان باشد، ما نزدت خواهيم آمد و در مجلست خواهيم نشست و از سخنانت بهره مى‌گيريم، ولى با وجود اين گروه ضعيف، جاى ما در اين محافل نيست.
در اين هنگام آيه مزبور نازل شد و به پيامبر صلى الله عليه و آله دستور داد كه هرگز تسليم سخنان فريبنده آنها نشود و همواره در دوران زندگى با افراد باايمان چون سلمان‌ها و ابوذرها باشد، هر چند دستشان از ثروت دنيا تهى و لباسشان ساده و پشمينه است.
به دنبال نزول اين آيه، پيامبر صلى الله عليه و آله به جستجوى اين گروه برخاست و آنها را در آخر مسجد و در حال ذكر و نماز و دعا و نيايش يافت و فرمود:
حمد و سپاس خداى را كه زنده ماندم تا اين كه خداوند چنين دستورى به من داد كه با امثال شما باشم! سپس فرمود:
«... مَعَكُمُ الَمحْيا وَ مَعَكُمُ الْمَماتُ» «١» زندگى با شما و مرگ هم با شما (خوش) است.
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در سايه تربيت قرآن و بويژه پس از نزول اين آيه هرگز بينوايان و درماندگان را فراموش نمى‌كرد و پيوسته به ياد آنان بود، حتى در آخرين وصيّت خود به حضرت على عليه السلام فرمود:
«اوصيكَ بِالصَّلوةِ عِنْدَ وَقْتِها وَ حُبِّ الْمَساكينِ وَ مُجالَسَتِهِمْ» «٢» به تو وصيّت مى‌كنم كه نماز را در اول وقتش اقامه كنى، درماندگان را دوست بدارى و با آنان نشست و برخاست نمايى.