فصل هفتم ثروت، وسيله امتحان‌ يكى از وسائل آزمون بشر و ارزشيابى افراد، مال و ثروت است. چگونگى كسب و مصرف مال، ميزان وابستگى و علاقه باطنى به آن، كيفيّت نگهدارى، انفاق، عكس‌العمل بشر هنگام از بين رفتن آن و ... ميدان‌هاى آزمايش انسان است. چه بسا افرادى كه نسبت به عبادت‌هاى معمولى بسيار وفادار و نسبت به انجام آنها دقيق و مقيّدند، اما هنگام كسب مال، حق و عدالت را فراموش مى‌كنند و در حلال و حرام بودن آن توجه كافى ندارند و يا در هنگام هزينه كردن آن برخلاف دستورات شرع، موضع مى‌گيرند. قرآن مجيد به آنها چنين هشدار مى‌دهد:
«وَاعْلَمُوا أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ وَأَنَّ اللّهَ عِندَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ» «١» بدانيد كه دارايى‌ها و فرزندان شما وسيله آزمايشند و پاداش بزرگ نزد خداست.
خداوند گاه سببى براى بنده‌اش ايجاد مى‌كند تا حقيقت او را ظاهر سازد، مانند فقر و غنا؛ اگر وى نسبت به غنا شكرگزار گرديد يا در فقر، صبر پيشه كرد، مستحق ثواب است، ولى اگر با وجود ثروت، طغيان كرد و با پيدايش فقر كفر ورزيد، سزاوار نكوهش و عذاب مى‌گردد. «٢» ماهيّت امتحان الهى‌ آزمايش بشر با مال، يكى از سنّت‌ها و وعده‌هاى حتمى و مؤكّد خداوند است: