ثروت از ديدگاه قرآن - وفا، جعفر - الصفحة ٩٩
عمومى» يا «اباحه عام» معروف است.
دوم- هنگام استفاده از مواهب الهى و تصرف در خوردنىها و ...، نبايد از شيطان تبعيت كرد و دست به اسراف و تبذير زد.
سوم- خوددارى و امتناع از مصرف چيزى كه دليل شرعى بر منع آن وجود ندارد، حرام است؛ يعنى نبايد پديدههايى را كه خداوند مصرف آنها را حلال كرده، بر خود حرام نمود و از نعمتهاى خداوند محروم شد. «١» زيرا چنان كه تصرف در مواهب الهى، منوط به اذن خداست، خوددارى از تصرف در آنها نيز موقوف به دستور اوست و نمىتوان چيزى را كه خدا حلال كرده، خودسرانه حرام ساخت.
«يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُحَرِّمُوا طَيِّبَاتِ مَا أَحَلَّ اللّهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا إِنَّ اللّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ» «٢» اى كسانى كه ايمان آوردهايد! پاكيزههايى را كه خداوند براى شما حلال كرده است، بر خود حرام نكنيد و از حدّ، تجاوز نكنيد. خداوند، متجاوزان را دوست ندارد.
پس از اين اصل كلى، راههاى مصرف ثروت را در دو بعد شخصى و اجتماعى، در آيات و روايات، جستجو مىكنيم:
الف- هزينههاى شخصى عمدهترين مورد مصرف مال، برآوردن نيازهاى شخصى و اداره زندگى است.
مهمترين نيازهاى آدمى عبارتند از:
١- خوراك: غذا از حياتىترين نيازهاى انسان است. بخش اعظم عُمر جامعههاى بشرى، صرف تهيّه غذا مىشود. از اينرو، در مصرف آن بايد به حدّ «كفاف» و متوسّط بسنده كرد و از زيادهروى دورى گزيد، چنان كه در قرآن مجيد آمده است: