ثروت از ديدگاه قرآن - وفا، جعفر - الصفحة ٨٨
كند. «١» قرض گيرنده هنگام استقراض بايد نيّت بازپرداخت آن را داشته باشد و گرنه سارق محسوب مىشود. «٢» ب- رسيد و شاهد گرفتن: در بينش قرآن- برخلاف آنچه كه در ميان بسيارى از مسلمانان معمول است- شاهد و رسيد گرفتن و ثبت تاريخ و قرض و پرداخت آن اهميت زيادى دارد و دستور مستقيم خداست:
«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوْا إِذَا تَدَايَنْتُم بِدَيْنٍ إِلَى اَجَلٍ مُسَمّىً فَاكْتُبُوهُ» «٣» اى كسانى كه ايمان آوردهايد، هرگاه وام مدتدارى را به يكديگر مىدهيد، آن را بنويسيد.
قرآن در ادامه آيه ياد شده به گرفتن گواهان واجد شرايط امر مىكند.
ج- دورى از ربا: قرض نبايد همراه با ربا باشد، زيرا قرضهاى ربوى حرام و سبب ركود اقتصادى مىگردد و اخلاق نيك اقتصادى چون انفاق، ايثار، قرض الحسنه و ... را به تدريج كم مىكند، يا بكلى از ميان مىبرد. امام صادق عليه السلام در اين باره فرمود:
«... وَ انَّما حَرَّمَ الرِّبا لِيَتَقارَضَ النَّاسُ» «٤» ... و خداوند ربا را حرام كرده است تا مردمان به همديگر قرض بدهند.
البتّه اگر وام گيرنده بدون قرارداد و شرط قبلى، مقدارى زايد بر قرض به صاحب پول بدهد، ربا و حرام محسوب نمىشود به دليل آيه:
«وَإِذَا حُيِّيتُم بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا ...» «٥» و چون شما را به درودى خواندند به درودى بهتر از آن يا همانند آن پاسخ گوييد.
د- مهلت دادن: اگر كسى با عذر موجه نتوانست بدهى خود را سر موعد پرداخت نمايد، سزاوار است طلبكار به او مهلت دهد تا گشايشى براى وى حاصل شود.