ثروت از ديدگاه قرآن - وفا، جعفر - الصفحة ٤٥
محبوب مىگردد. حضرت على عليه السلام در اين باره فرمود:
«انَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ يُحِبُّ الُمحْتَرِفَ الامينَ» «١» خداوند متعال صاحب حرفه امين را دوست دارد.
كشاورزى حيات اقتصادى و تأمين موادّغذايى يك كشور وابسته به كشاورزى آن است. از اينرو، خداوند مردم را به احياى زمين فرا مىخواند و كشت و فلاحت را از آيات خويش مىداند و خود را احياگر زمين معرفى مىكند:
«وَآيَةٌ لَّهُمُ الْأَرْضُ الْمَيْتَةُ أَحْيَيْنَاهَا وَأَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبّاً فَمِنْهُ يَأْكُلُونَ» «٢» و نشانهاى براى آنها (اين است كه) زمين مرده را زنده كرديم و از آن، دانهاى كه مىخورند بيرون آورديم.
خداوند در اين آيه، احياى زمين و كشت حبوبات را كه به وسيله كشاورز انجام مىگيرد، به خودش نسبت مىدهد؛ زيرا خدا منشأ حيات است و كشاورز وسيلهاى بيش نيست. اين معنا در سوره واقعه با صراحت بيشترى آمده است:
«أَفَرَأَيْتُم مَّا تَحْرُثُونَ* ءَأَنتُمْ تَزرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ» «٣» آيا چيزى را كه مىكاريد، ديدهايد؟ آيا شما آن را مىرويانيد يا ما روياندهايم؟
يعنى شيار كردن و آماده سازى زمين و بذرافشانى و ... به عهده كشاورز است، ولى كار اصلى كه همان رويانيدن، پروراندن، به صورت دانههاى مفيد درآوردن و نيز تأمين آب، هوا و ديگر عوامل رشد آنها بر عهده خداست.
قرآن با اين بيان به مردم مىآموزد كه به اميد خدا كشت كنند و خير و بركت آن را از خدا بخواهند و مأيوس و نااميد نگردند و با دلگرمى و توكل به كشت و كار بپردازند.
شايد به همين جهت لازم است كه توكل كشاورزان، بيشتر و قوىتر از ديگر كسان